Onder de strategie
Op de lagere school werd ik bij voetbal als laatste uit de groep gekozen. Dat lag niet alleen aan mijn balgevoel. Ik hoorde er gewoon niet bij. Wat ik ook deed, bij teamvorming werd pijnlijk duidelijk wat mijn plek was. Nou is het Nederlands Elftal nooit mijn jongensdroom geweest, maar erbij horen wel.
Van nature zijn mensen uit op gemeenschap. Het kenmerk ervan, het woord zegt het al, is dat de leden iets gemeen hebben. Ingoup / outgroup! Jeugd is daarin eerlijk, hard. Op latere leeftijd worden we wat aangepaster. We spelen dan snel een rol, wat de werkelijkheid niet ten goede komt.
Uitgesloten worden levert ook op. Een karakter met veerkracht, leer- en doorzettingsvermogen, bijvoorbeeld. Ook ik heb daarmee mijn pad gevonden, weg-bewegend van groepen waar ik blijkbaar niet bij hoorde. Steeds weer vond ik een ladder om hoger te klimmen, onderweg naar gemeenschappen waar ik beter op m’n plek was.
Je kunt rustig zeggen dat ik een groot deel van mijn carrière aan die drive te danken heb. Terugkijkend kan ik vaststellen dat ik veel heb geleverd uit de angst om alleen te zijn. Om niet afgewezen te worden kon ik maar beter ergens de beste in zijn! En dat is goed gelukt. Enorm trots, maar ik zie inmiddels ook een ongezond deel in die drive. Wanneer is het genoeg, bijvoorbeeld?
De psychologie leert ons dat mensen angsten kennen die gebaseerd zijn op vroegere ervaringen. Die spelen in het heden niet meer, maar zorgen nog wel voor een primaire reflex. Waar dat nadelen kent, thuis of op het werk, is het gezond de oorzaak te onderzoeken. Wat je heeft gevormd, hoeft je niet te blijven sturen. Fanatieker gezegd; heb jij je angst, of heeft je angst jou? Het verschil tussen oogkleppen en een brede blik.
In mijn praktijk tref ik veel bestuur en management dat elkaar de tent uitvecht om hun gelijk, positie of euro’s. Op papier een gemeenschap, met een strategie en persoonlijkheidsprofielen. Maar in het écht? Wat maakt dat iemand zoveel effort stopt in een baan? Dat is zelden het commitment aan de strategie, hoe mooi dat als antwoord ook klinkt. Eronder liggen persoonlijke verhalen, veelal met de dynamiek van vroeger. Op zoek naar erkenning, ertoe doen, niet willen falen, … .
Hoewel discussies in de boardroom vooral inhoudelijk zijn, zit het échte conflict dieper. Onder de standpunten zitten ambities en drijfveren. En dus ook persoonlijke zorgen. Échte verbinding ontstaat wanneer die worden gedeeld. De voorzitter die ruimte maakt voor het gesprek ‘onder de strategie’, investeert rechtstreeks in de kwaliteit van het team.
De harde lessen van vroeger hebben mij veel gebracht, maar ik word er niet meer door gedreven. Ik ben niet meer bang om alleen te zijn. Daarbij, aan mij is geen topvoetballer verloren gegaan. Onze Nederlands Elftal spelers werden op hun lagere school vast niet als laatste uit de groep gekozen. Als team komen ze dit WK het verst als ze ‘onder de strategie’ hun échte verhalen delen. De angst om te verliezen misschien…..
